De Engel Van Doel
Regie: Tom Fassaert
Cast: Emilienne Driesen
Genre: Documentaire
Jaar: 2011
Aangezien het Vlaamse spookdorpje vlak bij mijn eigen woonplaats ligt, was ik erg benieuwd naar de documentaire De Engel Van Doel en mijn verwachtingen werden volledig waargemaakt.
Ingeklemd tussen de Antwerpse containerhaven en een kerncentrale ligt het dorpje Doel. Een dorp dat decennia lang in de weg lag van de megalomane uitbreidingsplannen van Antwerpen, maar nu definitief plaats moet maken. Terwijl Doel een langzame dood sterft probeert de bejaarde Emilienne de schijn van een normaal leven in stand te houden. Aan haar keukentafel zien we het dorpse leven onverstoorbaar doorgaan. Maar als haar hartsvriendinnen vertrekken, de dorpspastoor sterft en de afbraak begint, lijkt er geen houden meer aan. Alles wijst erop dat ook Emilienne haar dorp zal moeten loslaten.
Het Vlaamse dorpje Doel ligt aan de kust van de Schelde en bevindt zich daarmee precies op de route naar Antwerpen. In de jaren zestig werd het dorp opgeschrikt toen de regering besloot dat Doel zou moeten verdwijnen om de Antwerpse haven uit te breiden. Een decennium later werd er tevens een kerncentrale opgestart. De bewoners wilden niet langer vechten tegen deze overmacht en langzaam liep Doel dan ook leeg. Hxe9xe9l Doel? Nee, een klein gezelschap bleef dapper weerstand bieden aan de overheersers…
Tom Fassaert studeerde in 2006 af met een korte documentaire over dit unieke dorpje en blijkbaar hield het onderwerp hem ook daarna bezig, want zijn eerste lange documentaire gaat eveneens over Doel. Of beter gezegd; de weinige mensen die nog in Doel (proberen te) leven. Want het mag duidelijk zijn dat Doel ten tijde van de opnames al was vergaan tot een spookdorp, waar bijna niemand meer woont. Maar juist de overblijvers zijn markante figuren en zij hebben de interessantste verhalen te vertellen.
De in sfeervol zwart-wit en op 16mm geschoten docu verbindt zich hierbij vooral aan Emilienne, een wat dwarse bejaarde vrouw die weigert te vertrekken zonder strijd. Zij heeft haar leven opgebouwd in Doel en hoewel haar man inmiddels overleden is (en niet onbelangrijk: in het dorp begraven is) en de kinderen het huis uit zijn, kan zij het verleden niet loslaten. Terwijl om haar heen alles verandert, probeert zij vast te houden aan haar eigen normen en waarden. Hoewel zij in het begin vertelt ooit een engel te hebben gezien, mag Emilienne wat mij betreft zelf tot De Engel Van Doel gedoopt worden.
Aan haar keukentafel zien we hoe de laatste bewoners van Doel hun dagen doorbrengen. Zij ontvangt er de postbode die eigenlijk niet zo lang kan blijven hangen, de filmmaker die er zijn prangende vragen stelt en dorpspastoor Verstraete wiens verhaal eveneens een belangrijke rol speelt. Ook hij is namelijk niet van plan te vertrekken, maar zijn ziekte haalt hem helaas in. Het is onvermijdelijk, want zelfs in het stervende Doel gaat het leven gewoon door.
Conclusie: Tom Fassaert heeft een intrigerende documentaire gemaakt, die er prachtig uitziet in sfeervol zwart-wit. Toch is het hoofdpersoon Emilienne die het document zo interessant maakt. Haar volharding in de niet te winnen strijd voor haar grondrechten zijn inspirerend, al is zij soms wat dwars in haar redenering. De Engel Van Doel is een hartverwarmend portret van vergankelijkheid in al zijn vormen.
Score: 7.7
Wist je dat: Doel voor het eerst genoemd wordt in geschriften uit 1267, toen nog als De Doolen?
